Demokracja i społeczeństwo polityczne

Demokracja i społeczeństwo polityczne

Moduł V Akademii Demokracji Socjalnej

17– 19.03.2017

Jaworowy Dwór, Trębki Nowe

Demokratyczna podmiotowość obywateli znajduje się w kryzysie – to znaczy w historycznym momencie, kiedy „to co stare, nie istnieje, a to co nowe, jeszcze się nie narodziło”. Kryzys światowych finansów, a później strefy euro ujawnił bezradność społeczeństw rozdartych między gospodarczą technokracją a populistyczną retoryką i polityką nacjonalistów; ograniczonej sprawczości państw w sferze gospodarczej towarzyszy ich głuchota na postulaty obywateli, których stare partie polityczne – opoka systemu parlamentarnego – nie potrafią już reprezentować. Tradycyjne instytucje społeczeństwa „obywatelskiego” – organizacje pozarządowe – cierpią z powodu przerostu profesjonalizacji, braku autonomii finansowej, a ich cele działania wyznaczają zazwyczaj nie obywatele, lecz biurokracja państw i wielkich organizacji międzynarodowych. Nowe ruchy społeczne powiązane z nowymi narzędziami komunikacji społecznej, z kolei, dopiero wypracowują formułę swojego istnienia – potrafią organizować protest i artykułować problemy (Occupy Wall Street, Indignados), na poziomie lokalnym zaczynają wywierać wpływ na proces polityczny (jak np. ruch „miast zbuntowanych” z Barceloną na czele), ale budowę trwałych struktur czy form instytucjonalnych często postrzegają jako zagrożenie.

Dla współczesnej socjaldemokracji kryzys tradycyjnych instytucji politycznych to bodaj najpoważniejsze wyzwanie intelektualne i organizacyjne. O ile bowiem sferze polityki społecznej, makroekonomii czy praw człowieka problemem jest wdrożenie, ewentualnie dopasowanie do lokalnych kontekstów rozwiązań z szerokiej palety propozycji, o tyle nowe instytucje działającej demokracji dopiero powstają. Bez nich jednak – bez permanentnego zaangażowania obywateli w życie polityczne, społeczne, gospodarcze – socjaldemokratyczna polityka nie będzie możliwa. Tymczasem od kilku już dziesięcioleci partie socjaldemokratyczne Europy mają wyraźny problem z reakcją na postulaty i tematy działania organizacji spoza tradycyjnego świata partyjnego.

W tym właśnie kontekście będziemy dyskutować o potencjale różnych form „społeczeństwa politycznego” w Polsce roku 2017: od tradycyjnych partii politycznych przez związki zawodowe aż po nowe ruchy i kampanie społeczne. Na wykładach, warsztatach i seminariach zapytamy o relacje między partiami a ruchami społecznymi, o pole działania organizacji „strażniczych”, medialnych i edukacyjnych, o napięcia i możliwości współpracy partii z rozproszonymi, często nieformalnymi inicjatywami obywateli, wreszcie o rolę „wydarzeń” medialnych i realnych w kształtowaniu rzeczywistości. Wszystko po to, aby wspólnie poszukać odpowiedzi na najbardziej podstawowe pytanie polityki: „Co robić?”, które zadamy ekspertom, ale też ludziom praktykującym politykę na co dzień.

Program

Ok. godz. 17.00
Przyjazd

godz. 17.30-18.00
Powitanie i wprowadzenie do modułu

godz. 18.00-19.00
Kolacja

godz. 19.00
Co robić? – wieczór politycznych inspiracji

Następnie
Rozdanie dyplomów (stroje oficjalne)

godz. 8.00-9.00
Śniadanie

godz. 9.00-10.30
O polityce w Polsce po śmierci prasy i emigracji Donalda Tuska – seminarium prowadzone przez Macieja Gdulę.

Gdzie jest przestrzeń dla polityki w czasach, gdy powiedzieć można niemal wszystko, tylko nie ma to żadnego znaczenia? Jak można „robić lewicę”, gdy wydarzenia i liderzy zastąpili narracje i struktury jako główne czynniki politycznej siły?

godz. 11.00-13.00
Związki zawodowe a polityka – debata o politycznym znaczeniu ruchów obrony praw pracowniczych z udziałem Magdaleny Kaszulanis (ZNP) i Piotra Szumlewicza (OPZZ). Prowadzenie Michał Sutowski.

W latach 90. związki zawodowe oskarżano o nadmierną roszczeniowość bądź, alternatywnie, porzucenie mas pracowniczych w imię „historycznej konieczności” transformacji. Dziś są rozdarte między wyzwaniem obrony praw swych członków, potrzebą uzwiązkowienia nowych pracowników, w tym prekariuszy, a tłem i kontekstem tych dylematów jest ostry konflikt polityczny, w którym trudno jest komukolwiek zachować bezstronność. Po co dziś lewicy związki zawodowe?

godz. 13.00-14.00
Obiad

godz. 14.00-16.00
Mediaktywizm i polityka  – warsztat prowadzony przez redaktor naczelną gazety KrytykaPolityczna.pl Agnieszkę Wiśniewską.

Czy sieć dała nam większe szanse dotarcia z naszym przekazem społeczno-politycznym do szerszej grupy odbiorców? Jeśli tak, to jak to zrobić. Przeanalizujemy kilka przykładów kampanii z mediów społecznościowych, wspólnie wymyślimy nową.

Nie samymi internetami żyje społeczeństwo. Żeby dotrzeć szerzej z naszą nowiną, warto korzystać z zasięgu radia, telewizji, prasy. Jak się tam dostać? Jak mówić i pisać, żeby nas słyszano i czytano. Przećwiczymy to wspólnie.

godz. 16.30-18.30
Do wyboru przez uczestników jedna z trzech poniższych grup roboczych.

Polityka a sprawy lokalne:

  • Kultura lokalna– czy istnieje, a jeśli tak to jak się ją „uprawia“? – prowadzenie: Anna Studnicka-Cieplak, animatorka i edukatorka ze Świetlicy Krytyki Politycznej Na Granicy w Cieszynie.

Kultura autonomiczna, zależna (od centralnej lub samorządowej polityki kulturalnej), nastawiona na współpracę? Podczas warsztatów będziemy zajmować się strategiami podejmowanymi przez aktywistów miejskich i wiejskich posługujących się narzędziami kultury w celu wprowadzania zmian na rzecz dobra wspólnego. Spróbujemy, w oparciu o konkretne przykłady, przyjrzeć się, na ile takie działania mogą być skuteczne i jakie obecnie istnieją alternatywy dla działań oddolnych i niezależnych, które równocześnie chcą wpływać na lokalne polityki. Będziemy pracować w odniesieniu do publikacji Kultura i rozwój. Analizy, rekomendacje, studia przypadku, wniosków opracowanych w ramach stolika tematycznego Czego centrum (nie) uczy się od peryferii? podczas Kongresu Kultury 2016 oraz przede wszystkim doświadczeń uczestników warsztatów.

  • Formy protestu, opór dla decyzji władzy – prowadzenie: Michał Pytlik, jeden z uczestników protestu głodowego przeciwko włączeniu okolicznych gmin do miasta Opola.

Przypadek podzielenia gminy Dobrzeń Wielki i przyłączenia części jej sołectw do miasta Opola nie ma współczesnego precedensu w kwestii samoorganizacji na szczeblu gminnym. Mieszkanki i mieszkańcy Dobrzenia Wielkiego stawali do walki z władzami Opola, z władzami województwa, a finalnie z samym rządem. Przez 16 miesięcy wykorzystali najróżniejsze formy protestu w obronie integralności swojej gminy: od blokady drogi po protest głodowy.

W kontekście walki 14-tysięcznej gminy omówimy wady i zalety protestów podjętych przez Dobrzeń Wielki, których poziom lokalny nierzadko krzyżował się ze szczeblem centralnym. Zastanowimy się również nad alternatywnymi metodami wyrażania sprzeciwu, możliwymi do podjęcia w przeszłości i przyszłości.

  • Althistoria w czasach postprawdy? Lokalne i regionalne polityki pamięci – prowadzenie: Michał Gauza, koordynator działań wokół upamiętnienia wydarzeń Rewolucji 1905 roku w Łodzi).

Celem warsztatu będzie analiza kilku wybranych aspektów polityki historycznej na szczeblach państwowym i lokalnym, dobrych i złych praktyk. Przyjrzymy się politykom instytucji miejskich, państwowych oraz trzeciego sektora i zastanowimy się w jaki sposób kształtują one postawy obywateli i obywatelek względem mniejszości, grup wykluczonych, instytucji społecznych i państwa w ogóle. Czy określona interpretacja przeszłości podpowiada lub dyktuje ocenę teraźniejszości i potrafi kształtować myślenie o pożądanym ładzie, a więc czy rację miał Orwell pisząc, że „kto rządzi przeszłością, w tego rękach jest przyszłość”?

godz. 18.30-19.30
Kolacja

godz. 19.30-21.00
Europejska Wiosna. Nowe progresywne partie i ruchy społeczne na kontynencie – dyskusja animowana przez Igora Stokfiszewskiego.

Tematem dyskusji warsztatowej będą sposoby budowania międzynarodowych koalicji nowych ruchów społecznych i formacji politycznych. Spróbujemy scharakteryzować i poddać refleksji trzy podejścia: 1. ponadnarodową kompozycję akcji społecznych i politycznych; 2. koordynację kampanii międzynarodowych; oraz 3. próby przeprowadzenia wspólnego europejskiego procesu politycznego. Za przykłady do podjęcia dyskusji posłużą nam: Ruchy typu Occupy (2011); Marsz Ruchu Oburzonych na Brukselę (2011); Protesty przeciwko ACTA (2012); Kampania Blockupy Frankfurt (2012, 2013, 2014); Ponadnarodowy Strajk Społeczny (2015, 2016); sposoby działania międzynarodowej sieci związków zawodowych działających w Amzonie; ruch Solidarność dla Wszystkich wspierający partię SYRIZA (2014); ruchy ekologiczne – przeciw szczelinowaniu, jak np. sieć Occupy Chevron oraz przeciw kopalniom złota, jak ruch skupiony wokół rumuńskich protestów przeciw dewastacji regionu Roșia Montană (2013); akcja na rzecz przyjęcia uchodźców przez ośrodki miejskie „We, the Cities of Europe”, zainicjowana przez burmistrzynię Barcelony Adę Colau (2015); międzynarodowa kampania Stop TTIP (2016); ruch DiEM25 (2016).

21.00
Wieczór wspomnień przy kominku.

Przywództwo i współpraca – warsztaty prowadzone przez  Małgorzatę Borowską i  Magdalenę Kołodziejczyk.

Przywództwo widzimy jako kompleksową umiejętność i styl działania, polegający na wprowadzaniu zmian dzięki angażowaniu ludzi wokół wspólnej wizji. Przywództwo, w naszym rozumieniu, wychodzi ponad klasyczne metody zarządzania i koordynowania pracy, silnie opierając się na autonomii osób zaangażowanych w zmianę i budowaniu wewnętrznej motywacji. Szczególną kompetencją liderską jest umiejętność współpracy i budowania koalicji i to na niej skupimy się w trakcie warsztatu.

Jego celem jest poznanie i przećwiczenie narzędzi budowania zaangażowania we współpracę, uzyskanie informacji zwrotnej o swoim stylu liderskim i zaplanowanie dalszego rozwoju.

Lektury

  1. Ivan Krastew, Przepraszamy za usterki

  2. Paul Mason, Skąd ten bunt?

  3. Heiner Flassbeck, 10 mitów kryzysu

  4. Maciej Gdula, Partie księgowych i bojówkarzy (online: http://krytykapolityczna.pl/kraj/gdula-partie-ksiegowych-i-bojowkarzy/)

  5. Maciej Gdula, Dzień gniewu i godności (online: http://krytykapolityczna.pl/kraj/gdula-dzien-gniewu-i-godnosci/)

  6. Przemysław Sadura, Scenariusze walki z reformami edukacyjnymi (online: http://krytykapolityczna.pl/kraj/sadura-scenariusze-walki-z-reformami-edukacyjnymi/

  7. David Ost, Emocje ruchów społecznych i władzy, w: „Krytyka Polityczna #11/12”, str. 164-174 (online: https://issuu.com/krytykapolityczna/docs/kp11-12)

  8. Igor Stokfiszewski, My, prekariat (online: http://krytykapolityczna.pl/kraj/my-prekariat/)

  9. Paweł Stefan Załęski, Fałszywa świadomość podatników kultury (online: http://krytykapolityczna.pl/kultura/falszywa-swiadomosc-podatnikow-kultury-zaleski/)

  10. Mikołaj Iwański, Syndrom sztokholmski. Polemika (online: http://krytykapolityczna.pl/kultura/syndrom-sztokholmski-polemika/)

  11. Maria Rogaczewska, Anna Świętochowska, „Żywa kultura” w polityce publicznej – problemy, wyzwania, rekomendacje, w: Kultura i rozwój. Analizy, rekomendacje, studia przypadków, red.: Jerzy Hausner, Izabela Jasińska, Mikołaj Lewicki, Igor Stokfiszewski (online: )

  12. Michał Gauza w rozmowie z Jakubem Dymkiem, Chcę mieć koszulkę z Okrzeją (online: http://krytykapolityczna.pl/kultura/historia/chce-miec-koszulke-z-okrzeja/)

  13. Michał Pytlik, Wielka walka z „większym Opolem”, (online: http://krytykapolityczna.pl/kraj/miasto/wielka-walka-z-wiekszym-opolem/)

Wykładowcy i trenerzy

Małgorzata Borowska – trenerka umiejętności społecznych i antydyskryminacyjna, opiekunka XIX Szkoły Trenerów Organizacji Pozarządowych. Członkini zarządu Towarzystwa Edukacji Antydyskryminacyjnej. Projektuje i prowadzi szkolenia dla działaczy i działaczek publicznych. Trenerka kluczowa w projektach Fundacji Szkoły Liderów, Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (2007-2013). Jedna z liderek ruchu Matki na Działalności Gospodarczej, które dwa lata temu wynegocjowały z rządem i parlamentem zmiany w tzw. ustawie zasiłkowej.
Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego i London School of Economics. Stypendystka British Council i Hansard Society w Londynie.

Michał Gauza – scenarzysta, informatyk, grafik, pasjonat historii i główny propagator pamięci o Rewolucji 1905 roku w Łodzi. Autor tekstów dziennikarskich, publikował m.in. w „Dzienniku Łódzkim”, „Gazecie Wyborczej” i Krytyce Politycznej. Prowadzi stronę popularyzującą historię Rewolucji www.rewolucja1905.pl.

Maciej Gdula – (1977) Doktor socjologii, publicysta. Pracuje w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się teorią społeczną i teorią polityki, łącząc te zainteresowania z zaangażowaniem w debatę publiczną. Na łamach prasy wielokrotnie krytykował władzę sondaży opinii publicznej, wskazując na wiele ukrytych założeń, które nie pasują do statusu naukowości przypisywanego tym badaniom. Publikował teksty teoretyczne dotyczące przestrzeni miejskiej, polskiego pola politycznego i polityki historycznej. Tłumaczył i współredagował polskie przekłady tekstów i książek Pierre’a Bourdieu. Autor książki Trzy dyskursy miłosne (2009). Prowadzi zajęcia w Instytucie Studiów Zaawansowanych.

Magdalena Kaszulanis – rzeczniczka prasowa Związku Nauczycielstwa Polskiego.

Magdalena Kołodziejczyk – absolwentka Wydziału Pedagogicznego UW, animatorka społeczno-kulturalna, trenerka umiejętności społecznych. Związana ze Szkołą Liderów od 2008 roku. Obecnie koordynatorka ds. finansów oraz Usług Rozwojowych. Była Wicedyrektor Szkoły Liderów, Szefowa Programu Kieruj w dobrym stylu, Program dla dyrektorek i dyrektorów bibliotek, koordynatorka programu Szkoła Liderów Polonijnych oraz Programu dla Absolwentów Szkoły Liderów Polonijnych, a także Akcji profrekwencyjnej Masz głos, masz wybór.
Wolny czas spędza w Bieszczadach i działając w Warszawie jako Prezeska Stowarzyszenia Klub Otrycki, opiekującego się Domem Pracy Twórczej Chata Socjologa w Bieszczadach.
Związana także z Fundacją Korczakowską.

Phone: +48 22 831 1303
Ul .Podwale 11, 00-252 Warszawa
Fundacja im. Friedricha Eberta Przedstawicielstwo w Polsce